coaching vs. mentoring

coaching vs. mentoring

Coaching vs. Mentoring στον Οργανισμό

Γράφει η Niki Anandi Koulouri

To coaching και το mentoring είναι παρεμβάσεις (interventions) που βοηθούν την ανάπτυξη ενός ατόμου σε ένα οργανισμό. Ανήκουν στην κατηγορία των ‘Helping Activities’ μαζί με το counseling και το consulting, όπως αναφέρει ο Bob Garvey (2004).

Coaching και Mentoring

Παρέχουν την ευκαιρία στα άτομα να στοχαστούν, να μάθουν να αναπτυχθούν.

Eνισχύουν τη μεταφορά της μάθησης από τα εκπαιδευτικά προγράμματα στην εργασία. Βασίζονται στη συζήτηση ένα-προς ένα.

 

Στο ολοένα ανταγωνιστικό και πιεστικό περιβάλλον που ζούμε coaching και mentoring παρέχουν βοήθεια και υποστήριξη στους ανθρώπους για να:

  • αναπτύξουν τις δεξιότητές τους
  • βελτιώσουν τις επιδόσεις τους
  • μεγιστοποιήσουν τις δυνατότητές τους
  • γίνουν αυτό που επιθυμούν να είναι.

Ορισμός από το Chartered Institute of Personnel and Development – CIPD.

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία ορισμών τόσο για το coaching όσο και για το mentoring. Πολύ συχνά  χρησιμοποιούνται εναλλακτικά, όπως παρατηρεί ο David Clutterbuck (2001), εν τούτοις οι ειδικοί συμφωνούν ότι υπάρχουν μερικές βασικές διαφορές, μεταξύ των δύο όρων.

Τι είναι το Coaching

Το coaching στοχεύει στην υψηλή απόδοση και στη βελτίωση της εργασίας του ατόμου. Μερικοί ορισμοί:

‘Unlocking a person’s potential to maximise their own performance’.

John Whitmore (1996)

‘A process that enables learning and development to occur and thus performance to improve’.

Eric Parsloe (1999)

‘Primarily a short-term intervention aimed at performance improvement or developing a particular competence’.

David Clutterbuck (2003)

 

Επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες δεξιότητες και τους στόχους, αν και μπορεί επίσης να έχει αντίκτυπο στην προσωπική συμπεριφορά ενός ατόμου (όπως για παράδειγμα, την κοινωνική αλληλεπίδραση του ατόμου ή την εμπιστοσύνη που έχει στον εαυτό του).

Η διαδικασία coaching διαρκεί συνήθως για ένα σχετικά σύντομο καθορισμένο χρονικό διάστημα, εκτός αν αποτελεί τη βάση ενός εν εξελίξει στυλ διοίκησης μέσα στον οργανισμό.

Χαρακτηριστικά του Coaching στον Οργανισμό

Παρά το γεγονός  ότι υπάρχει έλλειψη συμφωνίας σχετικά με ακριβείς ορισμούς, υπάρχουν κάποια βασικά χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων coaching που είναι γενικά αποδεκτά από τους περισσότερους επαγγελματίες. Το coaching:

  • Αποτελείται από συζητήσεις ένα-προς-ένα για την ανάπτυξη του ατόμου.
  • Παρέχει ανατροφοδότηση στα άτομα τόσο για τα δυνατά όσο και για τα αδύνατα σημεία τους.
  • Εστιάζει σε συγκεκριμένα ζητήματα/περιοχές προς ανάπτυξη, βελτίωση.
  • Συνήθως είναι μια σχετικά βραχυπρόθεσμη δραστηριότητα.
  • Πρόκειται ουσιαστικά για μια μη-καθοδηγητική μορφή της ανάπτυξης.
  • Επικεντρώνεται στη βελτίωση των επιδόσεων και την ανάπτυξη/βελτίωση των δεξιοτήτων των ατόμων.
  • Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση ενός ευρέος φάσματος θεμάτων.
  • Οι δραστηριότητες coaching έχουν στόχους που αφορούν τόσο τον οργανισμό όσο και το ίδιο το άτομο.
  • Υποθέτει ότι το άτομο είναι ψυχολογικά υγιής και δεν απαιτείται κλινική, θεραπευτική παρέμβαση.
  • Λειτουργεί με την προϋπόθεση ότι ο άνθρωπος έχει αυτο-επίγνωση (self-awareness), ή μπορεί να αποκτήσει.
  • Είναι χρονικά προσδιορισμένo.
  • Είναι ένα εξειδικευμένη δραστηριότητα. (απαιτεί εξειδικευμένες δεξιότητες)
  • Παρόλου που μπορεί να συζητηθούν προσωπικά θέματα, δίνεται έμφαση στην απόδοση της εργασίας του ατόμου.

Τι Είναι το Mentoring

Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά στο βιβλίο τους ‘Mentoring Executives and Directors’ οι David Clutterbuck και David Megginson, ιδρυτικά μέλη του The European Mentoring and Coaching Council

Mentoring is ‘off-line help by one person to another in making significant transitions in knowledge, work, or thinking’.

 

Το mentoring περιλαμβάνει τη χρήση των ίδιων μοντέλων και δεξιοτήτων που σχετίζονται με το coaching. Δεξιότητες όπως: το να κάνουμε ερωτήσεις, να ακούμε, να αποσαφηνίζουμε, να επαναπλαισιώνουμε. Αν και, όπως αναφερθήκαμε παραπάνω οι ορισμοί είναι πολλοί και πολλές φορές o όρος mentoring χρησιμοποιείται εναλλακτικά με τον όρο coaching, οι ειδικοί συμφωνούν ότι:

Το mentoring έχει τις ρίζες του στην έννοια της μαθητείας.

 

Ο όρος mentor προέρχεται από την ελληνική μυθολογία. O Οδυσσέας πριν φύγει για την Τροία, αναθέτει το σπίτι και την εκπαίδευση του γιού του στον φίλο του Μέντορα, λέγοντάς χαρακτηριστικά ‘Πες του ότι ξέρεις.’

Παραδοσιακά, δηλαδή το mentoring τείνει να περιγράψει μια σχέση στην οποία ένα άτομο έμπειρο χρησιμοποιεί τη μεγαλύτερη γνώση και κατανόηση του έργου ή του χώρου εργασίας του για να υποστηρίξει την ανάπτυξη ενός υφισταμένου του ή ενός άπειρου μέλους της ομάδας του οργανισμού.

Η σχέση mentoring λειτουργεί καλύτερα όταν κινείται πέρα από την προσέγγιση της οδηγίας του ανώτερου συναδέλφου στο άλλο άτομο λέγοντάς του ‘πως είναι’  ή ‘πως γίνονται τα πράγματα’, σε ένα πεδίο όπου μαθαίνουν ο ένας από τον άλλον.

Μια αποτελεσματική σχέση mentoring είναι μια ευκαιρία μάθησης και για τα δύο μέρη.

 

Το mentoring είναι ιδιαίτερα παραγωγικό, όταν αξιοποιείται για να ενθαρρύνει την ενσωμάτωση πρακτικών εργασίας ή ίσων ευκαιριών. Μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματικό στην ενθάρρυνση της ανταλλαγής και της μάθησης μεταξύ εργαζομένων διαφορετικών γενεών,  ή και διαφορετικών επιπέδων όσο αφορά το ρόλο τους.

Για να είναι αποτελεσματικό το mentoring, είναι σημαντικό να πραγματοποιείται μεταξύ ανθρώπων που δεν έχουν σχέση μεταξύ τους διευθυντή/προισταμένου – υφισταμένου.

Ένας καλός mentor χρησιμοποιεί τη διαδικασία και τις δεξιότητες coaching, αλλά και την εκπαίδευση για να βοηθήσει το άτομο/mentee να:

  • Είναι σαφή και ξεκάθαρο για τη μεγάλη εικόνα της ζωής του, τους στόχους του.
  • Προσδιορίζει και να αναπτύσει ηγετικές ικανότητες.
  • Αναπτύσει δομές και να έχει την ευθύνη για την επίτευξη των σημαντικών μακροπρόθεσμων στόχων ανάπτυξής του (έναντι των επείγοντα απόδοση).
  • Κατανοεί τις αξίες του και τις ανάγκες του.
  • Αξιοποιεί τις καλύτερες ποιότητές του και τα ταλέντα του.

 

Το mentoring:

  • Μπορεί να βοηθήσει να αναπτυχθούν τα ταλέντα στον οργανισμό.
  • Διασφαλίζει ότι η γνώση και η επιτυχία μεταφέρονται μέσα στον οργανισμό.
  • Είναι η πιο οικονομικά αποδοτική και βιώσιμη μέθοδος για την ενίσχυση και ανάπτυξη ταλέντων εντός του οργανισμού.

 

Τα Οφέλη από ένα Πρόγραμμα Mentoring

Τα οφέλη από ένα πρόγραμμα mentoring στον οργανισμό είναι πολλά:

  • Ο καθοδηγούμενος/mentee λαμβάνει βοήθεια για τον εντοπισμό και την επίτευξη των στόχων του.
  • Ο mentor ικανοποιείται ότι συνεισφέρει και βοηθά τους άλλους να αναπτυχτούν, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσεται και ο ίδιος.

 

Ο οργανισμός οφελείται από τους ευχαριστημένους εργαζόμενους, τη βελτίωση της απόδοσης και τη διατήρηση των ταλέντων. Όπως αναφέρει ο David Clutterbuck χαρακτηριστικά με τον τίτλο στο βιβλίο του: ‘Everyone needs a mentor’.

Διαφορές μεταξύ Coaching και Mentoring

Μια βασική διαφορά μεταξύ του coaching σε σχέση με το mentoring είναι ότι οι σχέσεις mentoring τείνουν να είναι μακροπρόθεσμες. Η σχέση coaching έχει συγκεκριμένη διάρκεια.

 

Το coaching από τη φύση του είναι πιο δομημένο και οι συναντήσεις coach και ατόμου/coachee προγραμματίζονται σε τακτική βάση.

Στο mentoring οι συναντήσεις είναι πιο ανεπίσημες, και μπορούν να πραγματοποιηθούν κάθε φορά που το άτομο/mentee χρειάζεται συμβουλή, καθοδήγηση, υποστήριξη.

Το coaching είναι βραχυπρόθεσμο και συχνά χρονικά προσδιορισμένο, και επικεντρώνεται σε συγκεκριμένους τομείς ανάπτυξης/θέματα του ατόμου, κυρίως στην απόδοσή του για την εργασία.

Το mentoring είναι μακροπρόθεσμο. Η εστίαση είναι γενικά για το άτομο και πολλές φορές δεν υπάρχει συγκεκριμένη ατζέντα. Ο mentor υποστηρίζει και καθοδηγεί το άτομο στην ανάπτυξη της καριέρας του, καθώς και της προσωπικής του ανάπτυξης. Η αλληλεπίδραση μεταξύ mentor και mentee μπορεί να είναι πιο φιλοσοφική, περισσότερο εστιασμένη στις στάσεις και συμπεριφορές από ό,τι σε συγκεκριμένες  δεξιότητες.

Το coaching μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμα και στην περίπτωση που ο coach δεν έχει άμεση εμπειρία από την επαγγελματική εμπειρία του coachee. Ο coach ρωτά δυναμικές ερωτήσεις, δίνει ανατροφοδότηση στο άτομο, και όχι συμβουλές.

Στο mentoring, ο mentor είναι ο ‘ειδικός’, συνήθως ανώτερος σε ρόλο από το άτομο/mentee ή μεγαλύτερος σε ηλικία και μεταφέρει τη γνώση του, βασισμένη τη δική του εμπειρία. Δίνει κατεύθυνση και συμβουλές. Εκπαιδεύει.

Στο coaching η ατζέντα επικεντρώνεται στην επίτευξη συγκεκριμένων, άμεσων στόχων.

Στο mentoring καθορίζεται από το άτομο/mentee και ο mentor υποστηρίζει, καθοδηγεί για να προετοιμαστεί για τους μελλοντικούς του ρόλους.

Στην πραγματικότητα, μπορεί να υπάρξουν μεγάλες επικαλύψεις μεταξύ των ρόλων του προπονητή και μέντορα, ειδικά σε θέματα καριέρας ενός ατόμου.
Παράλληλα με την παραδοσιακή ιδέα του mentoring, σήμερα υπάρχουν και άλλες μορφές της mentoring, όπως για παράδειγμα το transformational mentoring.

Πηγές

Chartered Institute of Personnel and Development – CIPD

Περισσότερα για το Coaching και τις Άλλες Παρεμβάσεις – Θεραπεία, Εκπαίδευση

Διαβάστε τα άρθρα μας, κάντε κλικ στους συνδέσμους:

Coaching – Τι είναι

Coaching – Βασικές Υποθέσεις

Τύποι Coaching

Τι είναι το Personal – Life Coaching

Τι είναι το Executive Coaching

Coaching vs. Therapy (Θεραπεία)

Coaching vs. Training (Εκπαίδευση)